katar

Katar bakteryjny – czym jest, jakie są objawy i jak skutecznie leczyć katar bakteryjny?

Katar to przypadłość, która potrafi mocno dać się we znaki – zwłaszcza wtedy, gdy zatyka nos i utrudnia oddychanie. Szczególnie dokuczliwy potrafi być katar bakteryjny. Sprawdź, czym się objawia, jakie są jego przyczyny, jak odróżnić go od kataru wirusowego i jak skutecznie go leczyć.

Czym jest katar i skąd się bierze?

Nieżyt nosa, potocznie zwany katarem, pojawia się w wyniku zakażenia górnych dróg oddechowych (czasem także ucha). Najczęściej wywoływany jest przez wirusy lub w wyniku ataku baterii. Nieżyt nosa świadczy o tym, że układ immunologiczny chce pozbyć się z organizmu atakujących go intruzów – w tym celu produkuje uporczywą, utrudniającą codzienne funkcjonowanie, wydzielinę.
Katar wirusowy przenoszony jest drogą powietrzno-kropelkową. Można zarazić się nim przy bezpośrednim kontakcie z chorym. Katar wirusowy z reguły trwa około 7 dni, po tym czasie często ustaje samoistnie. Drugim rodzajem kataru, który zwykle wymaga rozpoczęcia leczenia, jest katar bakteryjny.

  • Przyczyny i przebieg kataru bakteryjnego mogą być różne:
  • Katar bakteryjny może powstać na skutek infekcji bakteryjnych, takich jak bakteryjne zapalenie zatok, ucha czy gardła.
    Katar bakteryjny może powstać też na skutek przedłużającego się nieżytu nosa o charakterze wirusowym. Nawet jeśli taki katar ustąpi, może dojść do nadkażenia bakteryjnego, a w konsekwencji do bakteryjnego nieżytu nosa,

Katar bakteryjny – jak go rozpoznać?

Pewnie każdy z nas doświadczył różnych rodzajów kataru. Raz była to wodnista, biaława wydzielina, a innym razem gęsta, żółta lub zielonożółta. Kolor oraz gęstość wydzieliny z nosa może zależeć od tego, czy jest on wywołany obecnością wirusów, czy też bakterii.

Czym różni się katar wirusowy od bakteryjnego? Oto główne różnice:

  • Zwykle katar wirusowy jest rzadki, przeźroczysty o śluzowatej konsystencji. Wraz z rozwojem infekcji wydzielina gęstnieje i przybiera białawe zabarwienie (mają na to wpływ leukocyty, które walczą z wirusem).
  • Katar bakteryjny ma często gęstą, a nawet ropną konsystencję, w nosie tworzą się czopy, a kolor wydzieliny jest żółty lub żółtozielony. Infekcjom bakteryjnym nierzadko towarzyszy także nieprzyjemny zapach wydzieliny z nosa.

Co zatyka nos przy katarze? Gęsta, zalegająca w jamie nosowej wydzielina, którą trudno wydmuchać. Naczynia krwionośne są bardziej przepuszczalne, a komórki wytwarzające śluz – nadaktywne. Prowadzi to do zwiększenia produkcji wydzieliny, która to z kolei upośledza pracę rzęsek na błonie śluzowej. W związku z tym rzęski nie mogą oczyszczać jamy nosowej i zatok. Ponadto podczas infekcji bateryjnych powstaje obrzęk błony śluzowej, co dodatkowo utrudnia oddychanie.
Katarowi bakteryjnemu mogą towarzyszyć różne dolegliwości. Jeśli katar jest bardzo gęsty, żółty lub zielony, trudno usunąć go z nosa i towarzyszą mu bóle głowy (szczególnie przy schylaniu głowy), może oznaczać to, że pacjent cierpli na zapalenie zatok. U dzieci natomiast problemy z oddychaniem mogą prowadzić do braku apetytu.

Katar bakteryjny u dziecka

Katar bakteryjny jest szczególnie uciążliwy dla dzieci – zwłaszcza tych najmłodszych, które nie potrafią same wydmuchać nosków. Katar bakteryjny u niemowlaków i najmłodszych dzieci może przyczyniać się do osłabienia ich apetytu i powodować problemy z zasypianiem. To z kolei wpływa na pogarszanie się ogólnego samopoczucia dzieci, zwiększenie ich drażliwości i płaczliwości.
Aby ułatwić maluchom oddychanie, należy regularnie usuwać z komór nosowych zalegającą w nich wydzielinę i dbać o higienę jamy nosowej dzieci. Konieczna jest także konsultacja z pediatrą i rozpoczęcie odpowiedniego leczenia. Nieleczony katar bakteryjny może spowodować zapalenie ucha środkowego, zapalenie krtani lub przewlekłe zapalenie zatok.

Jak leczyć katar bakteryjny?

Podczas kuracji można stosować różnego rodzaju leki na katar – tabletki, krople czy spraye. Zadaniem leków jest obkurczenie naczyń krwionośnych jamy nosowej i zmniejszenie produkcji wydzieliny. Warto jednak pamiętać, że takie leczenie jest zwykle dużo bardziej skuteczne w przypadku walki z katarem wirusowym, niż z katarem bakteryjnym. Mimo to, pod żadnym pozorem, nie można zwiększać zalecanych dawek leków, ponieważ może przynieść to skutek odwrotny do zamierzonego.
W leczeniu kataru bakteryjnego wykorzystuje się tzw. leki mukolityczne. Ich zadaniem jest rozrzedzenie wydzieliny w nosie i w zatokach, a przez to ułatwienie jej wydmuchiwania. Zdarza się, że bakteryjny nieżyt nosa wymaga leczenia antybiotykowego.

Do walki z katarem bakteryjnym można z powodzeniem wykorzystywać też domowe sposoby leczenia. Oto skuteczne metody:

  • Płukanie nosa preparatami z soli morskiej – środki te są dostępne w każdej aptece, zwykle zamknięte w buteleczkach zakończonych aplikatorami. Dostępne są także zestawy, w skład których, oprócz butelek i aplikatorów, wchodzi także proszek. Służy on do samodzielnego przygotowania hipertonicznej lub izotonicznej zawiesiny.
  • Inhalacje z soli fizjologicznej lub olejków – pomagają rozrzedzić gęstą wydzielinę, nawilżyć śluzówkę i ułatwić oddychanie. Są chętnie wykorzystywane przez rodziców w leczeniu kataru ich dzieci.
  • Nawilżanie powietrza – suche powietrze nie sprzyja leczeniu kataru, dlatego warto regularnie je nawilżać. Służą do tego specjalne nawilżacze powietrza, jednak z powodzeniem można też wstawić do pomieszczenia miskę z gorącą, parującą wodą i dodatkiem olejku eterycznego, np. sosnowego, eukaliptusowego, rozmarynowego i goździkowego.

 

Autor: M. Szczepan