skin-cancer-symptoms

Poznaj przyczyny raka skóry – co warto wiedzieć i jak się uchronić?

Dziwna plamka na skórze, której wcześniej nie było, szybko rozrastający się pieprzyk, niepokojące znamię – czy jest się czym martwić? Ludzka skóra nie jest idealna i cały czas podlega zmianom; niektóre z nich są czysto kosmetyczne, ale bywają również takie, które powinny zostać skonsultowane z lekarzem, ponieważ mogą przerodzić się w czerniaka – wyjątkowo złośliwą i niebezpieczną postać nowotworu skóry.

Rak skóry to nie tylko czerniak

W kontekście nowotworów skóry, najczęściej wspomina się o czerniaku, ponieważ jest najgroźniejszą i najbardziej agresywną formą rakową. Na szczęście jest też najrzadszy, ponieważ częstotliwość występowania to tylko 1%-2% wszystkich raków skóry, a wykryty odpowiednio wcześnie, może być wyleczony niemal ze 100% skutecznością. Czy oznacza to, że można zbagatelizować pozostałe rodzaje nowotworów? Oczywiście, nie.

Około 65%-75% przypadków wywoływana jest przez raka podstawnokomórkowego, będącego najczęściej niezłośliwą formą ze znikomą tendencją do przerzutów; rak ten może jednak intensywnie szerzyć się miejscowo. Występuje przede wszystkim na skórze twarzy oraz szyi, choć może pojawić się także na innych partiach ciała. Wygląda jak mały guzek otoczony wałkowatym brzegiem, a jeśli dodatkowo ma postać niegojącej się ranki, pokrytej strupem, który cyklicznie odpada, powinno to zwrócić Twoją uwagę. Podobnym zachowaniem charakteryzuje się rak płaskonabłonkowy, który może pojawić się także na partiach ciała chronionych przed słońcem.

Drugim co do częstotliwości występowania nowotworem skóry jest rak kolczystokomórkowy, który przyjmuje dwie formy: przedinwazyjną oraz inwazyjną o charakterze wrzodziejącym lub brodawkującym. Rak kolczystokomórkowy rozwija się na częściach ciała wystawionych na działanie promieni słonecznych: na głowie, szyi, przedramionach i grzbietach rąk.

Oprócz powyższych trzech, można wyróżnić jeszcze kilka innych, rzadziej występujących nowotworów skóry: Mięsak Kaposiego, chłoniak skóry typu T, choroba Pageta, przerzuty do skóry z innych nowotworów.

Type-of-skin-cancer_0Przyczyny raka skóry

Najczęściej wskazywaną przyczyną rozwoju tego schorzenia jest nadmierne wystawienie nieochronionej skóry na promieniowanie ultrafioletowe, pochodzące z naturalnego źródła (słońca) lub ze sztucznego (solarium). Większość przypadków jest diagnozowana właśnie u osób, które nadmiernie korzystają z kąpieli słonecznych, bez odpowiedniego zabezpieczenia w postaci kremów z filtrami UV. Szkodliwe promieniowanie, które dociera do organizmu, degeneruje tkanki oraz działa negatywnie na DNA, co w efekcie może skutkować rozwojem nowotworów. Dlatego lekarze i naukowcy podkreślają, aby przed wyjściem na słońce posmarować skórę kremem z filtrem UV, i to nie tylko, gdy wybieramy się na plażę, ale również w momencie gdy po prostu opuszczamy mieszkanie, a na zewnątrz słońce mocno operuje.

Istnieją również pewne przesłanki przemawiające za tym, że telefony komórkowe i inne urządzenia mobilne np. tablety, mogą odbijać szkodliwe promieniowanie UV. Naukowcy z Uniwersytetu Nowego Meksyku przeprowadzili testy z użyciem czujników mierzących poziom promieniowania UVA i UVB, podczas których okazało się, że korzystanie z telefonów w trakcie słonecznego dnia może zwiększać ryzyko napromieniowania nawet o 75%-85%. Dzieje się tak, ponieważ ekran urządzenia odbija promienie słoneczne, a duże skupienie promieniowania może powodować bolesne oparzenia, a także raka skóry.

Wiele zależy od genetyki

Jedno osoby są bardziej predysponowane do wystąpienia u nich zmian nowotworowych, inne mniej. W grę wchodzi tutaj kilka czynników genetycznych. Osoby o jasnej, wręcz bladej karnacji są znacznie bardziej podatne na ryzyko rozwoju nowotworu skóry. I i II fototyp skóry (celtycki i północnoeuropejski) charakteryzują się bladą karnacją, skłonnością do piegów, włosami w kolorze blond, ciemny blond lub rudy oraz oczami w odcieniach: niebieskim, szarym lub zielonym. Osoby o takiej karnacji opalają się „na czerwono”, łatwiej dochodzi u nich do oparzeń słonecznych, i nie powinny przebywać zbyt długo na słońcu, a jeśli już, to koniecznie muszą używać kremu z filtrem UV powyżej 25. Niestety właśnie ze względu na tę trudność w opalaniu, osoby takie mają skłonność do nadmiernego wystawiania się na słońce i ignorowania zaleceń, co jeszcze bardziej naraża je na ryzyko rozwoju raka.

Na baczności powinny się mieć również osoby, u których w rodzinie były przypadki zachorowań na nowotwory, zwłaszcza w bezpośrednim pokrewieństwie dwóch wcześniejszych pokoleniach. Jeśli takich przypadków było 2 lub więcej, koniecznie należy wykonać badania przesiewowe. Wskazaniem do wykonania badań jest również wiek powyżej 40. lat, gdyż właśnie wtedy wzrasta ryzyko zachorowania.

Dobre geny nie uchronią przed niezdrowym stylem życia

Nawet jeśli nie masz genetycznych predyspozycji, nie korzystasz z solarium i zawsze wychodzisz na słońce, posmarowany kremem z filtrem, musisz pamiętać również o innych czynnikach zwiększających ryzyko zachorowania na nowotwory, są to m.in.: palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu, niezdrowe nawyki żywieniowe. Nowotwory każdego rodzaju najczęściej mają podłoże wieloprzyczynowe, i tylko kompleksowe dbanie o zdrowie oraz wdrożenie odpowiedniej, wczesnej profilaktyki zapewni Ci komfort i możliwość stwierdzenia „rak – mnie to nie dotyczy” .