Rak wątroby – sprawdź, czy jesteś w grupie ryzyka

Na rozwój raka wątroby wpływ ma kilka czynników. Przypadłość ta zdecydowanie częściej dotyka mężczyzn niż kobiety, a największa zachorowalność obserwowana jest między 60. a 70. rokiem życia. Czy wiesz, co jeszcze może zwiększyć ryzyko rozwoju raka wątroby, i czy jesteś w grupie ryzyka?

Co to jest rak wątroby?

Wątroba jest jednym z największych, a zarazem najważniejszych organów. Między innymi bierze udział w metabolizmie i eliminacji toksyn, a przez to jest bez przerwy narażona na szkodliwe działanie substancji toksycznych i chorobotwórczych. Jest to również jeden z nielicznych organów, mających właściwości regeneracyjne. Czasami jednak prawidłowe komórki wątroby zostają zastępowane nieprawidłowymi komórkami tkanki łącznej, co prowadzi do jej marskości. Traci w tym stanie zdolności regeneracyjne, przestaje spełniać swoje podstawowe zadania, a marskość wątroby jest jednym z najistotniejszych czynników kancerogennych.

 

Rak wątroby występuje w formie pierwotnej, czyli takiej, która bierze się z komórek wątroby oraz w formie wtórnej, będącej wynikiem przerzutów nowotworowych z innych narządów. Większość nowotworów wątroby z przewagą 20:1 ma charakter wtórny. Najczęstszym nowotworem pierwotnym jest rak wątrobowokomórkowy, odpowiedzialny za 80-90% pierwotnych nowotworów złośliwych wątroby

 

Kto najczęściej choruje na nowotwory wątroby?

Ponieważ zachorowalność na raka wątroby ma duży związek z marskością wątroby i wirusami atakującymi ten organ (WZW B i C), a także alkoholizmem i nikotynizmem, największą zachorowalność na raka wątroby obserwuje się w krajach Afryki i południowo-wschodniej Azji (20–150 przypadków na 100 tysięcy osób. Są to kraje ubogie o dużym ryzyku zakażenia wirusami WZW oraz HIV, a także niskiej dostępności do opieki lekarskiej. Średnią zachorowalność na poziomie 5-20 przypadków na 100 tysięcy osób notuje się we wschodniej i południowo-wschodniej części Europy, w krajach basenu Morza Śródziemnego oraz w Japonii. Najmniej przypadków raka wątroby obserwuje się w krajach wysoko rozwiniętych w Stanach Zjednoczonych, Skandynawii i Europie Centralnej – mniej niż 5 przypadków na 100 tysięcy osób.

 

Przyczyny raka wątroby, czyli kto jest w grupie ryzyka?

Do dziś nie zostały poznane wszystkie czynniki ryzyka; nie jest także w pełni poznany mechanizm powstawania nowotworów. Wciąż trwają badania i być może kiedyś nastąpi ten dzień, w którym dokładnie zbadamy tę chorobę i nauczymy się zapobiegać jej rozwojowi. Medycyna na obecnym poziomie jednak potrafi tylko określać prawdopodobieństwo zachorowania, a jest ono tym większe, im więcej współistnieje różnych czynników potencjalnie kancerogennych.

 

Dużą rolę odgrywa genetyka. Jak w przypadku innych nowotworów, tak na raka wątroby bardziej narażone są te osoby, u których w rodzinach notowano już wcześniej przynajmniej 2 przypadki zachorowania. Ponadto mutacje niektórych genów mogą sprzyjać rozwojowi nowotworu wątroby, dlatego osoby, które są w grupie ryzyka powinny wykonać testy genetyczne.

 

Jakie jeszcze są czynniki zwiększające ryzyko nowotworu wątroby? Przede wszystkim zakażenia wirusem WZW typu B i C. Oba wirusy prowadzą do wyniszczenia wątroby i jej marskości, co może spowodować rozwój nowotworu wątrobowokomórkowego. Kolejnym istotnym czynnikiem jest alkoholizm. Spożywanie nadmiernej ilości alkoholu negatywnie wpływa na cały organizm, a alkohol jest znanym czynnikiem rakotwórczym, zwiększającym ryzyko nowotworu nie tylko wątroby, ale też żołądka czy trzustki. Obok alkoholu również nikotyna ma bardzo negatywny wpływ na organizm i to nie tylko w formie papierosów, ale też innych wyrobów nikotynowych. Papierosy zawierają nawet 40 substancji o potencjalnym działaniu rakotwórczym.

 

Inna grupa osób, narażonych na rozwój nowotworów, to ludzie wystawieni na długotrwałe działanie toksyn oraz promieniowania jonizującego, a więc: medycy, pracownicy przemysłu przetwórczego, rolnicy itp.

 

Ostatnim, być może najważniejszym czynnikiem, jest współistnienie innych nowotworów. Jak wspomnieliśmy wyżej, raki pierwotne to niewielki procent nowotworów wątroby, a większość stanowią nowotwory wtórne, będące przerzutami z innych narządów.

 

Czy jesteś w grupie ryzyka?

Rozwój raka wątroby może być wywoływany zarówno czynnikami genetycznymi (dziedziczne choroby genetyczne), wewnętrznymi (współistniejące choroby, nowotwory innych narządów) oraz czynnikami zewnętrznymi (toksyny, promieniowanie jonizujące). Oczywiście to nie jest tak, że jeden czynnik automatycznie stwarza zagrożenie. Czasami ludzie chorują na nowotwory praktycznie bez konkretnej przyczyny, a czasami wieloletni alkoholicy o zniszczonych wątrobach czują się doskonale i nie mają żadnych objawów.

 

Rozwój nowotworu jest zjawiskiem bardzo złożonym, wieloprzyczynowym i nie do końca poznanym. Niemniej jednak im więcej potencjalnych, współistniejących czynników ryzyka, tym szansa na rozwój raka jest większa. Przykładowo: około 40% osób chorujących na HBV będzie miało raka wątroby, a niebezpieczeństwo to jest jeszcze większe, jeśli chory jest mężczyzną nadużywającym alkoholu i palącym papierosy. Czy jesteś w grupie ryzyka? Sam odpowiedz sobie na to pytanie.

 

Więcej na: https://bolprzebijajacy.pl/strona-glowna-pacjenta/choroba-nowotworowa/rak-watroby/