Zoom out human pancreas

Co to jest trzustka i dlaczego rak trzustki jest tak niebezpieczny?

Trzustka jest niezwykle ważnym narządem, odpowiedzialnym między innymi za: produkcję insuliny oraz enzymów trawiących białka, cukry i tłuszcze. Choroby i dysfunkcje tego organu mają rozległe, długofalowe skutki dla całego organizmu.

Funkcje i działanie trzustki

Trzustka jest zewnątrzwydzielniczym gruczołem trawiennym, wydzielającym enzymy trawienne oraz wewnątrzwydzielniczym gruczołem dokrewnym, produkującym hormony. Wśród enzymów można wyróżnić te, które trawią białka, tłuszcze i węglowodany. Natomiast hormony wytwarzane przez trzustkę to:

  • Insulina – odgrywa bardzo ważną funkcję w metabolizmie węglowodanów, a także częściowo białek i tłuszczy. Umożliwia wykorzystanie cukrów przez organizm oraz magazynowanie ich nadmiaru w wątrobie.
  • Glukagon – ma duże znaczenie w gospodarce węglowodanowej, podnosi poziom cukru we krwi, działając jak antagonista w stosunku do insuliny.
  • Somatostatyna – hormon hamujący uwalnianie innych hormonów m.in. wydzielanie insuliny.

 

Ze względu na dużą aktywność trzustki i jej istotną rolę w procesach trawiennych, jest ona narażona na działanie różnych czynników szkodliwych, wywołujących jej dysfunkcje. Do najpoważniejszych chorób można zaliczyć: ostre zapalenie trzustki, raka trzustki, wyspiaka trzustki (insulinomę) oraz mukowiscydozę, która, chociaż nie jest chorobą trzustki, to jednak ma ogromny wpływ na jej stan.

 

Co to jest nowotwór trzustki?

Nowotwory to nieprawidłowe tkanki powstałe w wyniku niekontrolowanego namnażania się patologicznych komórek w obrębie danego narządu. Gdy organizm traci kontrolę nad procesem wzrostu zmutowanych komórek, powstają nowotwory łagodne (niezłośliwe) i złośliwe – nazywane potocznie rakami. Warto podkreślić, że raki są tylko jednym z rodzajów nowotworów i pochodzą z tkanki nabłonkowej – skóry, płuc, piersi, trzustki, wątroby i innych narządów.

 

Nowotwory trzustki stanowią około 2% wszystkich nowotworów złośliwych, jednak znajdują się w czołówce, jeśli chodzi o przyczyny zgonów na tle onkologicznym. Ponieważ mogą rozwijać się przez długi czas i współistnieć z innymi chorobami ich wczesna wykrywalność jest niska, rokowania względnie złe, a leczenie trudne. Wszystko zależy od rodzaju nowotworu oraz stopnia zaawansowania.

 

Rodzajów nowotworów trzustki jest wiele, ale można wyróżnić ich dwie, podstawowe grupy:

  • Raki gruczołowe (gruczolaki) – stanowią ok. 95% wszystkich nowotworów złośliwych trzustki. Wywodzą się z części zewnątrzwydzielniczej.
  • Guzy powstające w części wewnątrzwydzielniczej – to pozostałe 5% przypadków. Rozwijają się z komórek produkujących hormony: insulinę i glukagon.

 

Kto jest najbardziej narażony na raka trzustki?

Chciałoby się powiedzieć, że na rozwój nowotworów narażone są tylko osoby będące w grupie ryzyka. To jednak nie do końca prawda, a choroby onkologiczne dotykają coraz więcej osób, nawet tych, które pozornie są zdrowe. Do tej pory nie poznano wszystkich czynników odpowiedzialnych za rozwój nowotworów. Uważa się, że duże znaczenie mają czynniki genetyczne: dziedziczne skłonności oraz zespoły chorób zwiększające ryzyko zachorowania na raka.

 

Przykładowo, jeżeli w Twojej rodzinie 2 osoby chorowały na raka, masz nawet 20-krotnie większe ryzyko, że Ty także zachorujesz. Dla osób, u których w rodzinie stwierdzono co najmniej 3 przypadki, ryzyko to jest już 57 razy większe niż u innych. Nawet 10% pacjentów odziedziczyło skłonność do tej choroby po rodzicach. Dlatego, jeżeli jesteś w grupie ryzyka, koniecznie poddaj się testom genetycznym, które pozwolą na określenie prawdopodobieństwa zachorowania, a także na wczesne wykrycie raka. Nowotwory trzustki są trudne do leczenia, ale w przypadku wykrycia we wczesnym stadium, istnieje duża szansa powodzenia terapii.

 

Do innych, poważnych czynników ryzyka należą: palenie tytoniu, otyłość, cukrzyca t.2, przewlekłe zapalenie trzustki, zakażenie Helicobacter pylori, zespół znamion dysplastycznych, mutacje genów BRCA1 i BRCA2, dziedziczny rak jelita grubego niezwiązany z polipowatością (zespół Lyncha), genetycznie uwarunkowany zespół charakteryzujący się plamami soczewicowatymi na skórze warg i palców oraz na błonie śluzowej policzków (zespół Peutza-Jeghersa), rodzinna polipowatość gruczolakowata (FAP), alkoholizm.

 

Objawy, na które trzeba zwracać uwagę

Jak pisaliśmy powyżej, rak trzustki jest tak niebezpieczny, gdyż we wczesnej fazie może nie dawać żadnych objawów lub symptomy mogą być maskowane przez inne jednostki chorobowe np. współistniejące zapalenie trzustki.

 

Początkowo niektórzy pacjenci odczuwają osłabienie, utratę apetytu, dyskomfort w górnej części brzucha. Do późnych objawów choroby należą: znaczny spadek masy ciała, żółtaczka i swędzenie skóry, bóle brzucha promieniujące obustronnie od pępka do kręgosłupa. Z nowotworem mogą rozwinąć się choroby: cukrzyca, ostre zapalenie trzustki, zakrzepica żylna, wędrujące zakrzepowe zapalenie żył. W przypadku nowotworów w części wewnątrzwydzielniczej trzustki mogą rozwinąć się także objawy, takie jak: wahania stężania glukozy we krwi, ciężka biegunka i choroba wrzodowa żołądka.

 

Wczesna diagnostyka umożliwia podjęcie skutecznych działań, zmierzających ku wyleczeniu nowotworu. Podstawowymi badaniami, wykonywanymi w celu potwierdzenia lub wykluczenia choroby są: wywiad lekarski połączony z badaniem palpacyjnym, USG jamy brzusznej, tomografia komputerowa brzucha, endosonografia trzustki, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna (ECPW), badanie rezonansem magnetycznym (MRI), cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego (MRCP).

 

Więcej na: https://bolprzebijajacy.pl/strona-glowna-pacjenta/choroba-nowotworowa/rak-trzustki/