Mosquito repellent. Woman using insect repellent spray outdoors.

Ukąszenia owadów – jak im zapobiegać i jak łagodzić skutki ukąszeń komarów, meszek, pszczół, os, szerszeni i kleszczy?

W sezonie wiosenno-letnim ukąszenia owadów potrafią dać się we znaki – zwykle powodują nieprzyjemne dolegliwości, takie jak swędzenie, ból czy pieczenie, ale zdarza się też, że mogą prowadzić do niebezpiecznych powikłań. Sprawdź, jak bronić się przed ukąszeniami owadów występujących w Polsce, jak objawiają się i do czego mogą prowadzić ukąszenia niektórych z nich oraz jak zmniejszać świąd i ból.

Ukąszenia owadów – groźne czy tylko uciążliwe?

Owady, które występują w Polsce, w większości przypadków nie są niebezpieczne dla zdrowia i życia, ponieważ nie przenoszą chorób zakaźnych. Jednak u niewielkiej grupy osób, w wyniku ukąszenia owada, może rozwinąć się tzw. wstrząs anafilaktyczny. Jest to ostra reakcja alergiczna, która, u osób z silnym uczuleniem, może nawet zagrażać życiu.

W przypadku wstrząsu anafilaktycznego mogą pojawić się objawy, takie jak: duszności, suchy kaszel, katar, nudności, wymioty, biegunka, zawroty głowy, utrata przytomności, bóle, świąd skóry, rumień, czy obrzęk języka i warg. Po wystąpieniu podobnych objawów należy niezwłocznie wezwać kartkę. Osoby świadome alergii i narażone na wystąpienie wstrząsów, często mają przy sobie odpowiedni lek – adrenalinę, lek przeciwhistaminowy lub glikokortykosteroidy, który podaje się domięśniowo.

Tick on humans hand

Objawy ukąszeń owadów oraz sposoby łagodzenia bólu, pieczenia i świądu

  • Komary – w czasie kontaktu ze skórą komary wprowadzają do ciała człowieka substancję, która powoduje pieczenie i zmniejsza krzepnięcie krwi. Na skórze pojawiają się zaczerwienienia, bąble, a potem swędzące krostki.

Miejsce ukąszenia możesz schłodzić zimną wodą, złagodzić okładem z alkoholu, posmarować preparatem o działaniu chłodzącym, sokiem z cebuli, olejkiem lawendowym lub cytrynowym.

  • Meszki (bolimuszki) – nacinają ludzką skórę i zjadają, wydobywającą się z niej krew. Ich ukąszenia powodują obrzęk, zaczerwienienie, a w przypadku większej ilości ukąszeń, mogą doprowadzić do gorączki i reakcji alergicznej.

Miejsce ukąszenia należy zdezynfekować. Ukojenie może przynieść przyłożenie do skóry kostki lodu oraz posmarowanie ukąszonego miejsca preparatem chłodzącym. Jeśli na skórze pojawiają się zmiany zapalne, należy bezzwłocznie skontaktować się z lekarzem.

  • Pszczoły i osy – żądło pszczoły wbite w skórę zostaje oderwane od odwłoka odlatującego owada i może wydzielać jad nawet przez kilka minut. Na skórze pojawia się obrzęk i ból. Podobne objawy wywołuje ukąszenie osy. Różnica między owadami polega m.in. na tym, że osa po użądleniu nie gubi żądła.

Żądło, które zostało w skórze, należy, czym prędzej usunąć – zdrapać paznokciem lub niewielkim przedmiotem, a następnie zdezynfekować i posmarować preparatem chłodzącym, przeciętym korzeniem pietruszki lub naciętą cebulą.

Objawy ukąszeń pszczół i os są bardziej dotkliwe i niebezpieczne w przypadku miejsc pokrytych błoną śluzową, której obrzęk może powodować uduszenie, są nimi np. język, gardło czy krtań.

  • Szerszenie – jad szerszenia jest bardziej niebezpieczny niż jad osy i pszczoły. Po użądleniu przez szerszenia, na skórze pojawia się obrzęk i zaczerwienienie, nierzadko występują też objawy takie jak dreszcze, duszność, gorączka czy ból w klatce piersiowej. W skrajnych przypadkach jad szerszenia może doprowadzić do uszkodzenia nerek oraz mięśni.

Ulgę po ukąszeniu szerszenia może przynieść okład z roztworu wody i octu.

  • Kleszcze – obecność kleszcza w ciele nie daje żadnych objawów, ponieważ tuż przed wbiciem się w skórę, kleszcz ją znieczula. Dlatego też po wizycie w lesie, należy koniecznie dokładnie obejrzeć całe ciało i jeśli po zlokalizowaniu na skórze kleszcza, czym prędzej go usunąć – kleszcze mogą, bowiem powodować boreliozę lub odkleszczowe kleszczowe zapalenie mózgu.

Kleszcza należy usuwać pęsetą, wykręcając go z ciała energicznym ruchem. Przed jego wyjęciem, nie należy smarować ciała żadną substancją. Po usunięciu kleszcza skórę należy zdezynfekować wodą z mydłem. Jeśli kleszcza nie udało się usunąć, koniecznie należy udać się do lekarza.

Mosquito repellent. Male using insect repellent spray from bottl

Jak chronić się przed ukąszeniami owadów?

Nie istnieje sposób ani preparat, które gwarantowałyby stuprocentową ochronę przed ukąszeniami komarów, kleszczy, pszczół czy os. Można jednak sprawić, że ludzka skóra przestanie być tak pociągająca dla tych natarczywych stworzeń. Wystarczy stosować zewnętrznie substancje, których zadaniem jest odstraszanie owadów, czyli tzw. repelenty. W sklepach i aptekach dostępna jest cała gama preparatów o podobnym działaniu, jednak, aby odstraszyć owady, nie zawsze trzeba stosować produkty chemiczne. Sprawdź, które aromaty zniechęcają poszczególne owady do kontaktu z ludzką skórą:

  • Meszki i komary – na owady te odstraszająco działa zapach lawendy, eukaliptusa, pelargonii, mięty pieprzowej, cytryny i wanilii. Odsłonięte ciało możesz posmarować olejkiem naturalnym lub preparatem, który zawiera te nuty zapachowe.
  • Pszczoły i osy – owady te lubią słodkie zapachy, dlatego warto unikać jedzenia i picia słodkich produktów, oraz stosowania słodkich perfum. Nie należy też prowokować owadów do ataku i uważać na picie z puszek oraz ciemnych butelek (owady mogą wlatywać do wnętrz pojemników). Na osy i pszczoły odstraszająco działa połączenie zapachu cytryny i goździków.
  • Szerszenie – ponieważ szerszenie mogą atakować nieprowokowane, należy być szczególnie ostrożnym i unikać sztucznych, intensywnych zapachów, np. kosmetyków czy alkoholu. Odstraszająco na szerszenie może działać intensywny zapach czosnku i mięty.
  • Kleszcze – najlepszą metodą ochrony przed kleszczami jest odpowiednia odzież – długie spodnie i bluzki z długimi rękawami, najlepiej wykonane z mocno plecionego materiału, a także czapki lub kapelusze. Aromaty, których nie lubią kleszcze to paczula i mięta pieprzowa.

Objawy ukąszeń owadów utrzymują się na skórze od 24 do 48 godzin, po czym znikają. Jeśli jednak ukąszenie budzi Twoje obawy, wywołuje silne dolegliwości, bóle, mdłości czy gorączkę, a rumień lub obrzęk nie znikają, koniecznie udaj się do lekarza.