Wzdęcia brzucha – poznaj przyczynę i sposoby leczenia wzdęć

Oprócz zaparć, wzdęcia stanowią jedną z najczęstszych dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Wzdęty brzuch, czyli bębnica, spotyka każdego z nas i jest efektem zalegających w brzuchu gazów. Jako, że ta dolegliwość jest bardzo powszechna, często bywa bagatelizowana. Jednak ciągłe uczucie wzdęcia może być objawem poważnych schorzeń ze strony układu pokarmowego. Jakie są przyczyny i sposoby leczenia wzdęć brzucha?

Co to są wzdęcia brzucha?

Wzdęcia to nic innego jak nadmiar gazów występujący w przewodzie pokarmowym. Dostają się tam na skutek połykania powietrza podczas jedzenia lub mówienia. Wzdęcie brzucha można jednak pomylić z powiększoną wątrobą, nerkami, śledzioną lub pojawieniem się dużych torbieli i guzów. Wzdęcia brzucha są odczuciem subiektywnym, który nie można określić precyzyjnie, dlatego warto zbadać sprawę, jeżeli brzuch jest stale powiększony, a nie stanowi to wyniku przyrostu masy ciała. Uczucie wzdęcia może być również pierwszym sygnałem ciąży. Wrażenie pełności w brzuchu oraz lekkie skurcze i bóle wynikają z powiększania się macicy.

Przyczyny wzdęcia brzucha

U większości osób wzdęcie brzucha jest problemem przejściowym i mija na drugi dzień. Jest to naturalne zjawisko poprzedzone obfitym posiłkiem spożywanym w pośpiechu. Układ pokarmowy na skutek trawienia i wchłaniania substancji odżywczych z pożywienia codziennie wytwarza pewną ilość bezzapachowych gazów. Przykry zapach jest z reguły konsekwencją fermentacji niestrawionych produktów białkowych. Wytwarzają się wówczas gazy takie jak m.in. amoniak, siarkowodór, skatol, indol i lotne kwasy tłuszczowe. Do przyczyn wzdęć brzucha możemy jeszcze zaliczyć:

Nietolerancję laktozy. Występuje ona w mleku krowim i jego przetworach. Wzdęcia mogą być wynikiem niedoboru enzymu laktazy, która ułatwia trawienie laktozy.

Nietolerancja glutenu. Reakcją na białka glutenowe pochodzące ze zbóż są alergie, nadwrażliwość na gluten oraz celiakia. Objawami tych schorzeń są między innymi bóle brzucha i wzdęcia.

Nadmiar bakterii. Jedzenie nadmiernej ilości roślin strączkowych może znacząco przeciążać układ pokarmowy. Bakterie obecne w jelicie grubym intensywniej pracują, przyspieszając procesy trawienne. Skutkiem są nadmierne i przykre w zapachu gazy.

Zespół jelita nadwrażliwego. Przy tym schorzeniu możemy odczuwać permanentnie wzdęty brzuch. Oprócz tego pojawiają się zaparcia, biegunki i nudności.

Objawy wzdęć brzucha

Zanim udamy się do lekarza warto zaobserwować możliwe objawy towarzyszące wzdęciom brzucha, by móc opisać je jak najlepiej. Oprócz wrażenia rozpierania od środka, mogą pojawić się napadowe skurcze jelit, ucisk w lewym lub prawym podżebrzu, nadmierne oddawanie gazów, ból w klatce piersiowej, uczucie duszności, przelewanie się treści w jamie brzusznej. Takie dolegliwości należy niezwłocznie skonsultować z lekarzem. Mogą być związane z niedrożnością przewodu pokarmowego – pojawiają się również nudności, wymioty, ostry ból brzucha.

Rozpoznanie choroby poprzedza analiza morfologii krwi, badania biochemiczne oraz badania przedmiotowe – ból przy próbie kaszlu i gwałtowny ból spowodowany zwolnieniem ucisku na brzuch. Do prawidłowej diagnozy na podstawie wspomnianych objawów przybliża USG brzucha, gastroskopia, kolonoskopia i badanie stolca na krew utajoną. W diagnostyce różnicowej wyklucza się choroby mogące przebiegać ze wspomnianymi objawami.

Unhealthy young woman with stomachache leaning on the bed at homPrzewlekłe wzdęcia brzuchu – co musisz o nich wiedzieć?

O przewlekłych wzdęciach możemy mówić, jeżeli trwają przynajmniej 3 miesiące. Do często występujących przyczyn przewlekłych wzdęć brzucha zalicza się zespół jelita drażliwego, czyli choroba przewodu pokarmowego o charakterze czynnościowym. Do jej najczęstszych objawów należą stałe lub nawracające bóle podbrzusza i biegunki. Ból często nasila się po posiłku i łagodnieje po wypróżnieniu. Niektóre osoby mogą doświadczać naprzemiennych biegunek i zaparć. Przewlekłe wzdęcia mogą być spowodowane zwiększonym wytwarzaniem gazów w przewodzie pokarmowym na skutek spożywania pokarmów ciężkostrawnych, nadmiernym wzrostem flory bakteryjnej, zakażeniem pasożytami jelitowymi oraz nietolerancją pokarmową.

Leczenie wzdęć brzucha

Po wykluczeniu podłoża chorobowego można wprowadzić odpowiednie leczenie – objawowe i przyczynowe. Do metod leczenia objawowego należy między innymi odpowiednia dieta, wykluczająca ciężkostrawne posiłki i napoje gazowane. Należy jeść wolniej i unikać w tym czasie rozmów. Posiłki powinny być mniejsze i spożywane częściej. Warto również przyjmować leki apteczne, nakładać ciepłe okłady na brzuch i zażywać preparaty z kopru włoskiego. Do sposobów leczenia przyczynowego można zaliczyć wprowadzenie diety bezglutenowej lub bezlaktozowej, zabiegi chirurgiczne, leki niszczące pasożyty.

Kiedy należy udać się do lekarza?

Jeżeli wzdęcia utrzymują się dłuższy czas, zmiana diety i domowe sposoby nie pomagają, warto udać się do lekarza, ponieważ wzdęcia mogą być objawem poważnej choroby. Ponadto, jeżeli wzdęciom towarzyszą niepokojące objawy takie jak nagły spadek wagi, obecność krwi w kale, przewlekła gorączka, często powracający ból brzucha, który nie ustępuje po wypróżnieniu, należy wykonać odpowiednie badania. Do najczęściej występujących chorób należą: choroba Leśniowskiego-Crohna, rak jelita grubego, guzy macicy i jajnika, cukrzyca, przepukliny jelitowe oraz choroby neurologiczne.