Zgaga: skąd się bierze, jak ją zwalczać i przeciwdziałać?

Zgaga — pieczenie w przełyku lub żołądku i nieprzyjemny ból. Niekiedy jest objawem poważniejszych schorzeń, częściej jednak wynika z niewłaściwej diety, jedzenia w stresie, przejadania się oraz szeregu innych czynników i niewłaściwych przyzwyczajeń, na które narażamy nasz układ pokarmowy.

 

Zgaga to bolesne pieczenie w gardle lub klatce piersiowej, które spowodowane jest cofaniem się treści żołądkowej do przełyku. U wielu pacjentów dolegliwości są bardzo intensywne, jednak pojawiają się incydentalnie, np. pod wpływem jedzenia określonych pokarmów lub po przejedzeniu. Wówczas najlepszym rozwiązaniem jest ograniczenie spożywania produktów wywołujących zgagę i zastosowanie domowych sposobów, np. naparów lub preparatów ziołowych. Jeżeli jednak charakterystyczne pieczenie pojawia się często (częściej niż 2 razy w tygodniu) i towarzyszą mu inne dolegliwości, należy skonsultować ten problem z lekarzem.

 

Główne przyczyny zgagi

 

Przyczyn występowania zgagi może być wiele. Część z nich związana jest ze schorzeniami organizmu, inne wynikają z nieodpowiedniej diety, prowadzonego stylu życia, a nawet zbyt pospiesznego spożywania pokarmów.

 

Schorzenia, które mogą przyczyniać się do występowania zgagi to m.in.:

  • Choroba refluksowa. Jest to zaburzenie funkcji przełyku, które objawia się cofaniem treści żołądkowej do przełyku. U pacjentów z refluksem żołądkowo-przełykowym zwieracz w dolnym odcinku układu pokarmowego jest osłabiony, dlatego kwaśny sok żołądkowy może przedostać się do przełyku, powodując silne pieczenie oraz dławiący ból. Jeśli zgaga występuje częściej niż 2 razy w tygodniu, warto skonsultować się z lekarzem, gdyż istnieje duże prawdopodobieństwo choroby refluksowej przełyku. Konieczne jest leczenie, ponieważ przewlekły refluks może doprowadzić do uszkodzenia przełyku.
  • Niestrawność. Ból i nieprzyjemne pieczenie w przełyku za mostkiem bardzo często towarzyszy zgadze. Dolegliwości zwykle pojawiają się po obfitym posiłku.
  • Przepuklina rozworu przełykowego. Jest to schorzenie budowy układu pokarmowego, które powoduje przeniesienie fragmentu żołądka do klatki piersiowej. Zgaga to jeden z typowych objawów obok uczucia odbijania i chrypki.
  • Wrzody żołądka. Pieczenie i dotkliwy ból zwykle pojawiają się wraz z uczuciem głodu lub bezpośrednio przed jedzeniem. Po posiłku dolegliwości mijają.
  • Wrzody dwunastnicy. Ból i lekkie pieczenie mija po ok. godzinie od spożycia posiłku.
  • Choroby dróg żółciowych.
  • Zgaga może też występować u osób z nacieczeniem rozrostowym żołądka (zwłaszcza okolicy podwpustowej), po resekcji żołądka, cierpiących na zaburzenia psychonerwicowe, a także u kobiet w ciąży.

 

Istnieje szereg czynników, które mogą powodować nasilenie zgagi. Zaliczamy do nich m.in.:

  • Zbyt pośpieszne połykanie i niedokładne przeżuwanie pokarmów.
  • Napięcie nerwowe.
  • Nadużywanie alkoholu.
  • Spożywanie na czczo leków zawierających kwas acetylosalicylowy oraz antybiotyków.
  • Palenie papierosów.
  • Wyczerpanie psychiczne i zmęczenie.
  • Posiłki obfitujące w tłuszcze i węglowodany.
  • Nadużywanie ostrych przypraw.
  • Zbyt dużo potraw kwaśnych w codziennej diecie.

 

Jak skutecznie złagodzić zgagę?

 

Gdy pojawia się zgaga, warto zareagować od razu, by złagodzić nieco nieprzyjemny ból i pieczenie. W pierwszej kolejności najlepiej sięgnąć po naturalne metody, które przy słabych i umiarkowanych dolegliwościach mogą zapewnić dość dobrą skuteczność.

 

Zalecane są przede wszystkim herbatki ziołowe, najlepiej z rumianku, kminku, rdestu wielokwiatowego, kwiatu lipy, prawoślazu. Zawierają one substancje śluzowe, które zmniejszają uczucie pieczenia w przełyku. Wskazany jest również imbir, który wykazuje zdolność pochłaniania kwasów i łagodzenia ich drażniącego działania na ściany przełyku. Ukojenie może przynieść również prawoślaz i kwiat lipy.

 

Można też sięgnąć po gotowe mieszanki ziołowe wspierające prawidłowe funkcjonowanie układu trawiennego przy dolegliwościach dyspeptycznych. Preparaty na bazie olejków eterycznych, szczególnie te zawierające w swoim składzie olejek lawendowy i cytrynowy, pomagają łagodzić dolegliwości w chwili ich wystąpienia, ale też mogą być stosowane regularnie w celu przeciwdziałania zgadze.

 

Jeśli zgaga pojawia się regularnie i towarzyszy jej mocno nasilony ból, warto skonsultować się z lekarzem. Niekiedy jest to objaw poważniejszego schorzenia, które wymaga podjęcia specjalistycznego leczenia.

 

Jak przeciwdziałać zgadze?

 

Istnieje szereg sposobów na to, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia zgagi lub/i złagodzić nieco jej objawy.

  • Jedz w spokoju, starając się dokładnie przeżuwać każdy kęs.
  • Jedz posiłki regularnie w mniejszych porcjach, za to częściej.
  • Regularnie zażywaj środki wspomagające trawienie, np. zioła (mięta, dziurawiec, rumianek itp.).
  • Unikaj wody i napojów gazowanych. Dobrą praktyką jest również wypijanie szklanki niegazowanej wody przed posiłkiem.
  • Ogranicz spożycie tłuszczów.
  • Unikaj jedzenie bezpośrednio przed snem, pracą fizyczną lub wysiłkiem fizycznym.
  • Rzuć palenie.
  • Unikaj picia alkoholu.
  • Unikaj spożywania produktów, które wywołują zgagę, czyli m.in. czosnku, cytrusów, czekolady, cebuli, pomidorów. Dolegliwości mogą nasilać się też pod wpływem picia kawy i herbaty, a także ostrych przypraw.