Żółtaczka to zażółcenie twardówek oczu, błon śluzowych i skóry, spowodowane zwiększoną ilością bilirubiny, która gromadzi się w tkankach.

Bilirubina to żółty barwnik, produkt rozpadu hemoglobiny. Bilirubina najpierw przedostaje się do osocza, a następnie krwią wędruje do wątroby, gdzie jest przekształcana i przekazywana do pęcherzyka żółciowego. Później przewodami żółciowymi jest transportowana do jelita. Bilirubina jest wydalana z organizmu wraz z moczem lub kałem.

Żółtaczka i jej rodzaje

Żółtaczkę z punktu widzenia diagnostyki możemy podzielić na:

  • przedwątrobową
  • wątrobową
  • pozawątrobową

Żółtaczka przedwątrobowa\hemolityczna

Główną przyczyną żółtaczki hemolitycznej jest nadmierna hemoliza (nadmierny rozpad erytrocytów) i przechodzenie hemoglobiny do osocza krwi, co powoduje zwiększoną ilość bilirubiny.

Do nadmiernej hemolizy dochodzi podczas różnych chorób, na przykład:

  • malarii
  • anemii sierpowatej
  • sferocytozie
  • talasemii.

Charakterystyczne objawy żółtaczki przedwątrobowej:

  • ból brzucha
  • gorączka, w tym dreszcze lub zimne poty
  • utrata masy ciała
  • uczucie swędzenia
  • ciemny mocz lub jasny stolec.
utrata wagi
Photo Tumisu/ pixabay

Czynniki, zwiększające ryzyko wystąpienia żółtaczki hemolitycznej to na przykład:

  • zażywanie narkotyków
  • uwarunkowania genetyczne
  • wyjazdy do krajów, gdzie malaria jest chorobą o charakterze endemicznym.

W celu rozpoznania żółtaczki przedwątrobowej lekarz zleci między innymi badania moczu i krwi, badania obrazowe (USG, rezonans magnetyczny), aby zbadać wątrobę, pęcherzyk i przewody żółciowe.

Leczenie żółtaczki hemolitycznej zależy przede wszystkim od przyczyny. Jeżeli przyczyną nadmiernego rozpadu erytrocytów jest malaria, to konieczne będzie stosowanie leków przeciwmalarycznych. W przypadku anemii sierpowatej niezbędna będzie transfuzja krwi. W przypadku sferocytozy: transfuzja krwi, usunęcie śledziony. Talasemia wymaga usunięcia śledziony oraz przeszczepu szpiku kostnego.

Żółtaczka wątrobowa\miąższowa

Żółtaczka miąższowa to rodzaj żółtaczki, którą cechuje przede wszystkim dysfunkcja wątroby, na której skutek nie może ona odfiltrowywać bilirubiny z krwi, która się gromadzi w tkankach.

Najczęstsze przyczyny upośledzenia czynności komórek wątroby:

  • marskość wątroby
  • wirusowe zapalenie wątroby
  • pierwotna marskość żółciowa
  • alkoholowe zapalenie wątroby
  • leptospiroza
  • rak wątroby.

Objawy to przede wszystkim:

  • brak łaknienia
  • krwawienie z nosa
  • swędzenie skóry
  • słabość
  • utrata masy ciała
  • obrzęk nóg
  • wodobrzusze
  • ciemny mocz lub jasny stolec
  • ból mięśni i stawów
  • przebarwienia
  • gorączka
  • wymioty
  • złe samopoczucie.
gorączka
Photo guvo59/ pixabay

Czynniki, zwiększające ryzyko wystąpienia żółtaczki wątrobowej:

  • zażywanie narkotyków
  • nadużywanie alkoholu
  • polekowe uszkodzenie wątroby.

Rozpoznanie i leczenie żółtaczki miąższowej

W celu rozpoznania żółtaczki wątrobowej lekarz prawdopodobnie zleci badania moczu i krwi, badania obrazowe (USG, rezonans magnetyczny), aby zbadać wątrobę, pęcherzyk i przewody żółciowe. W przypadku podejrzenia raka wątroby może dodatkowo zlecić wykonanie endoskopii i biopsji fragmentu wątroby.

Leczenie żółtaczki miąższowej zależy od jej przyczyny. W przypadku marskości wątroby lekarz z pewnością zaleci pacjentowi zerwanie z nałogiem, stosowanie beta-blokerów. Jeżeli przyczyną żółtaczki wątrobowej jest wirusowe zapalenie wątroby, lekarz wypisze odpowiednie leki przeciwwirusowe. W przypadku raka wątroby konieczna będzie chemioterapia, radioterapia albo przeszczep wątroby.

Żółtaczka mechaniczna\pozawątrobowa

Żółtaczka mechaniczna charakteryzuje się przede wszystkim podwyższonym poziomem bilirubiny, wywołanym nieprawidłowościami w odprowadzeniu żółci przewodami żółciowymi do przewodu pokarmowego.

Przyczyny żółtaczki mechanicznej:

  • kamienie żółciowe
  • rak trzustki
  • rak dróg żółciowych
  • artezja dróg żółciowych.

Typowe objawy żółtaczki pozawątrobowej:

  • złe samopoczucie
  • wymioty
  • ciemny mocz lub jasny stolec
  • ból brzucha
  • biegunka
  • utrata masy ciała
  • swędzenie skóry
  • wodobrzusze
  • gorączka.

Czynniki, zwiększające ryzyko wystąpienia żółtaczki mechanicznej to na przykład:

  • nadwaga, otyłość
  • dieta wysokotłuszczowa
  • cukrzyca
  • uwarunkowania genetyczne (kamienie żółciowe)
  • płeć – najczęściej na żółtaczkę mechaniczną narażone są kobiety
  • wiek
  • palenie papierosów
  • nadużywanie alkoholu
  • przebyte zapalenie trzustki
  • kontakt z chemikaliami.
alkohol
Photo PhotoMIX-Company/ pixabay

Rozpoznanie i leczenie żółtaczki mechanicznej

W celu rozpoznania żółtaczki mechanicznej lekarz po pierwsze zleci badania moczu i krwi, badania obrazowe (USG, rezonans magnetyczny), aby rozpoznać kamienie żółciowe albo inne czynniki, utrudniające odpływ żółci z wątroby. Po drugie może zlecić wykonanie endoskopii i biopsji.

Leczenie żółtaczki mechanicznej jak i w przypadku poprzednich rodzajów żółtaczek, zależy od przyczyny. Może to być na przykład leczenie farmakologiczne, chemioterapia, przeszczep wątroby.

Podsumowując, warto też wspomnieć o żółtaczce noworodków. U ponad 50% noworodków w drugim dniu życia dochodzi do wzrostu stężenia bilirubiny, co powoduje zażółcenie skóry, które ustępuje po blisko 10 dniach. Warto nadmienić, że żółtaczka jest chorobą w pełni wyleczalną. Choroba ta nadwyręża wątrobę, dlatego warto później stosować zdrową dietę, która pozwoli jej się zregenerować. 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here